İş Hayatında Ergonominin Yeri ve Önemi

Ruhsal ve beden sağlığımızı korumanın çok önemli olduğu, bunu başarabilmenin önce bizden sonra çalışma ortamından kaynaklandığını söylememe gerek yoktur. Hemen hemen hepimiz sağlığımız için bir şekilde “ergonomi” kavramı ile tanışmışızdır. Dilerseniz şimdi daha detaylı bakalım.

İş sağlığı ve güvenliği temelinde çalışma ortamlarında en çok dikkat edilen hususlardan birisi işverenlerin, çalışanları için ergonomik çalışma ortamlarını sağlayıp sağlayamama durumudur.

Ergonomi; Yunanca “ergon; iş-çalışma ve nomos; yasa” kelimelerinden türetilen “iş yasaları-çalışma yasaları” anlamına gelir.

Ergonominin amacı; çalışma ortamındaki konfor alanını sağlayarak çalışanların verimli ve sağlıklı bir şekilde işlerine devam etmelerini sağlamaktır.

Ergonominin amaçları;
  • Çalışanların verimini arttırmak
  • Gereksiz ve aşırı zorlamalardan kaçınmak
  • Çalışmanın planlı bir şekilde düzenlenmesini sağlamak
  • Gereksiz hareketleri önlemek
  • İnsan-makine-çevre uyumunu sağlamaktır.

Ergonomik Bir Ortam Sağlamak için Dikkat Edilmesi Gerekenler:

Gürültü: Ofislerde gürültü konusunda çok büyük sapmalar yaşanmasa da üretim alanında bu sapmalara çok sık rastlıyoruz. Dolayısıyla bu gibi ortamlarda gerek kişisel koruyucu ekipmanlar ile, gerekse gürültüyü izole etme yöntemleriyle sorun çözmeye çalışmalıyız.

Sağlıklı bir insan kulağı 0dB – 140dB arasında bulunan ses şiddetine karşı duyarlıdır.

ergonomik-calisma-sartlari-resim1

Ortam Sıcaklığı: Sıcaklık bulunulan mevsimin gerekliliği doğrultusunda ayarlanmalıdır. Ne çok düşük ne de çok yüksek derecelerde olmalıdır. Ofis ortamında klimalar ile sağlanması mümkün iken yine üretim alanlarında zorluklar yaşanabilir. Dolayısıyla kuvvetli havalandırma sistemleri önerilir.

Birçok insanın rahat olarak çalıştıkları ortam sıcaklığı 20-26 C’ dir.

ergonomik-calisma-sartlari-resim2

Aydınlatma: Her neresi olursa olsun önemli olan doğal aydınlatmadan maksimum derecede yararlanmaktır. Ancak bazı işler için aydınlatma gereğinden fazla ya da az olabilir.

Aydınlatma ışık akısının en az %90’nını tavana veya duvarlara dağıtan ve bu yüzeylerden geri yansıyan ışık ile aydınlatma kullanılması önerilir.

Ofisler için genellikle 500 lux civarı aydınlatma şiddeti yeterli gelecektir diyebiliriz.

ergonomik-calisma-sartlari-resim3ergonomik-calisma-sartlari-resim4,

İş Yeri Yerleşim Planı: Bu konuda dikkat edilmesi gereken hususlar, pencerelerin güvenli bir şekilde açılıp kapanabilmesi; merdiven-asansör-forklift gibi etmenlerde güvenilirliğin sağlanması; yangın çıkışlarının bilinip yakın yerlerde olması…

ergonomik-calisma-sartlari-resim5

Bilgisayar Başında Çalışanlar için Oturma Şekli:

  • Monitör gözlerden en az 65 cm uzakta bulunmalıdır.
  • Ekran görüş alanı gözün yatay görme hizasından 15°-50° açıları arasında bulunmalıdır.
  • Monitör göz seviyesine yerleştirilmelidir.
  • Klavye ve mouse kullanılırken bilekler düz biçimde durmalı; parmaklar hareket ettirilmelidir.
ergonomik-calisma-sartlari-resim6

Yukarıda dikkat edilmesi gereken bazı hususlardan söz ettik. Dilerseniz şimdi bunlara dikkat etmezsek karşılaşabileceğimiz hastalıklar hakkında konuşalım.

Meslek hastalığı, çalışan bir kişinin sürekli olarak yaptığı işin, bedeninde veya ruhsal bütünlüğünde belirli bir süre veya hayatı boyunca, bu hastalıkla birlikte yaşamasına neden olabilecek etki olarak tanımlanabilir.

Çalışılan ortama bağlı olarak insanlar üzerinde farklı etkiler göstermesi beklenebilen hastalıklar, ülkemizde 5 gruba ayrılmıştır.

A Grubu: Kimyasal nedenlere bağlı meslek hastalıkları: Bu başlık altında metaller, gazlar, çözücüler, halojenler, asitler, pestisidler gibi çeşitli kimyasal madde gruplarında yer alan maddelere bağlı olarak meydana gelen çok sayıda hastalık yer almaktadır. En çok bilinen örnekleri olarak; kurşun, kadmiyum ve civa zehirlenmesi, krom ve nikele bağlı hastalıklar, karbon monoksit zehirlenmesi, benzen ve türevlerine bağlı sağlık sorunları sayılabilir.

B Grubu: Mesleksel deri hastalıkları: Bu grupta mesleksel deri kanserleri ile bazı alerjik cilt rahatsızlıkları yer almaktadır.


C Grubu: Tozlara bağlı olan meslek hastalıkları: Bilinen en eski meslek hastalığı türleri olan pnömokonyozlar 6 başlık halinde yer almaktadır.

D Grubu: Biyolojik faktörlere bağlı olan meslek hastalıkları: Bu grupta 4 başlık halinde sağlık personelinde, tarım ve hayvancılıkla ilgili işlerde çalışanlarda meydana gelen çeşitli hastalıklar bulunmaktadır.


E Grubu: Fiziksel etkenlere bağlı olan meslek hastalıkları: Meslek hastalıkları listesinde son grup olan fiziksel nedenli hastalıklar 7 başlık olarak belirtilmekte ve bunlar arasında tekrarlanan hareketlere veya zorlanmaya bağlı olarak meydana gelen kas ve iskelet sistemi hastalıkları geniş şekilde yer almaktadır.

ergonomik-calisma-sartlari-resim7

Çalışma ortamlarımızı ergonomik hale getirmek hem işverenimiz hem de bizim için oldukça dikkat edilmesi gereken önemli bir husustur. Dolayısıyla şuan evde çalışmaya aşama aşama geçiş yaptığımız bu dönemde evdeki çalışma ortamımızda da ergonomi konusuna önem vermeliyiz.

Bir iş başında sabit şekilde uzun süre kalmamak için arada ufak molalar verebilirsiniz. Bu molaları düzenli yapmak için Pomodoro Tekniğine başvurabilirsiniz.

Ergonomi konusunda Sağlık Bakanlığı tarafından yayınlanan videonun sizlere yol gösterici olması dileğiyle.. Sağlıklı günler dilerim 🙂